Ucieczka z majątkiem, czyli kilka słów o skutkach rozporządzania majątkiem w okresie poprzedzającym ogłoszenie upadłości.

immobilie

1. Bezskuteczność czynności upadłego w stosunku do masy upadłości

Jeżeli dłużnik dokona rozporządzenia swoim majątkiem, niezależnie czy nastąpi to odpłatnie czy nieodpłatnie lecz w ściśle określonym czasie, poprzedzającym ogłoszenie upadłości wówczas dochodzi z mocy prawa do bezskuteczności czynności upadłego w stosunku do masy upadłości.

| Czynności prawne nieodpłatne i sprzedaż poniżej wartości

W sytuacji, gdy upadły w ciągu roku przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości dokona rozporządzenia swoim majątkiem w formie nieodpłatnej albo odpłatnie, a wartość świadczenia upadłego przewyższa w sposób rażący wartość świadczenia otrzymanego przez upadłego lub zastrzeżonego dla upadłego lub osoby trzeciej wówczas czynności te z mocy prawa są bezskuteczne w stosunku do masy upadłości. Powyższe dotyczy również ugody sądowej, uznania powództwa oraz zrzeczenia się roszczenia.

Czynności rozporządzające powodują natychmiastową zmianę w majątku osoby dokonującej tej czynności, w szczególności są nimi sprzedaż, darowizna, zwolnienie z długu, zamiana.

| Zabezpieczenie i zapłata długu niewymagalnego

Zabezpieczenie i zapłata długu niewymagalnego, czyli takiego który nie jest natychmiastowo płatny, dokonane przez upadłego w ciągu dwóch miesięcy przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości są bezskuteczne. W takiej sytuacji osoba, która otrzymała zapłatę lub zabezpieczenie i nie wiedziała o istnieniu podstawy do ogłoszenia upadłości, może w drodze powództwa lub zarzutu żądać uznania tych czynności za skuteczne.

Zabezpieczenie wierzytelności może nastąpić w szczególności przez ustanowienie hipoteki, zastawu, przewłaszczenie na zabezpieczenie rzeczy ruchomej lub wierzytelności, poręczenie, dobrowolne poddanie się egzekucji przez dłużnika, weksel własny, weksel in blanco.

| Rozporządzanie majątkiem z członkami rodziny

Bezskuteczne w stosunku do masy upadłości są czynności prawne odpłatne dokonane przez upadłego w terminie sześciu miesięcy przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z małżonkiem, krewnym lub powinowatym w linii prostej (np.: córka, matka, babcia), krewnym lub powinowatym w linii bocznej do drugiego stopnia włącznie (np.: siostra) albo z przysposobionym lub przysposabiającym.

| Umowa majątkowa małżeńska, tzw. intercyza

Umowa majątkowa małżeńska ustanawiająca rozdzielność majątkową albo ograniczająca wspólność majątkową zawarta w ciągu dwóch lat przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest bezskuteczna.

| Ustanowienie rozdzielności majątkowej na podstawie orzeczenia sądu

Bezskuteczne w stosunku do masy upadłości jest ustanowienie rozdzielności majątkowej na podstawie orzeczenia sądu w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, chyba że pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej został złożony co najmniej na dwa lata przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Powyższe dotyczy również powstania rozdzielności majątkowej z mocy prawa w wyniku rozwodu, separacji albo ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków.

2. Udaremnienie lub uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela a odpowiedzialność karna

Zgodnie z treścią art. 300 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny, zwanej dalej k.k. kto, w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości, udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela przez to, że usuwa, ukrywa, zbywa, daruje, niszczy, rzeczywiście lub pozornie obciąża albo uszkadza składniki swojego majątku, ten podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Natomiast zgodnie z §2 art. 300 k.k. kto, w celu udaremnienia wykonania orzeczenia sądu lub innego organu państwowego, udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela przez to, że usuwa, ukrywa, zbywa, daruje, niszczy, rzeczywiście lub pozornie obciąża albo uszkadza składniki swojego majątku zajęte lub zagrożone zajęciem, bądź usuwa znaki zajęcia, ten podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Jeżeli szkodę wyrządzono wielu wierzycielom wówczas sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Znamię wielu należy w tym kontekście rozumieć jako przynajmniej kilkunastu wierzycieli. Ściganie przestępstwa następuje na wniosek pokrzywdzonego, o ile pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa.

Przestępstwo opisane w art. 300 k.k. jest przestępstwem skutkowym, które może być popełnione tylko umyślnie przez dłużnika, któremu grozi upadłość. Czyn popełniany jest umyślnie, gdy sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce go popełnić albo przewiduje możliwość jego popełnienia, na to się godzi. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego udaremnieniem zaspokojenia wierzyciela będzie wyłącznie całkowite uniemożliwienie zaspokojenia jego roszczenia, wówczas wierzyciel nie znajdzie zaspokojenia nawet w części. Natomiast uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela to stan powodujący zmniejszenie zaspokojenia wierzyciela, czyli uniemożliwiający zaspokojenie jego roszczeń w jakiejkolwiek części. W sytuacji, gdy nie będzie skutku w postaci udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela wówczas nie sposób uznać, że doszło do popełnienia przestępstwa określonego w art. 300 k.k.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*