Zaliczanie wpłat na poczet długu.

W jakiej kolejności wierzyciel powinien zaliczać wpłaty dłużnika?

   W jakiej kolejności wierzyciel powinien zaliczać wpłaty dokonywane przez dłużnika? Nim przeczytasz odpowiedź na pytanie, kilka słów na temat najczęściej pojawiającej się praktyki w tym zakresie. Wierzyciele, a najczęściej ich księgowi (biura księgowa obsługujące wierzycieli) w błędny sposób zaliczają wpłaty dłużników na poczet najstarszych faktur w sytuacji, gdy zaksięgowana wpłata posiada tytuł wpłaty odpowiednio opisany. To zaś oznacza, że zaksięgowaną wpłatę wierzyciel powinien zaliczyć co do zasady właśnie do konkretnego długu. Powyższa praktyka wierzycieli byłaby prawidłowa w sytuacji, gdyby wpłacone przez dłużnika kwoty nie posiadały opisanych wpłat. W sytuacji jednak, gdy dłużnik opisuje każdą wpłatę, np. fVAT 1/2/2015 wówczas wierzyciel nie może takiej wpłaty w dowolnie przyjęty sposób zaliczyć jej na inną niż ta dla której wpłata była dedykowana (w praktyce na najstarszą), np. fVAT 2/12/2013.

Czy przepisy prawne regulują sposób zaliczania wpłat przez dłużnika?

O kolejności zaliczania wpłat dłużnika stanowi Kodeks Cywilny, a dokładnie treść przepisu art. 451 ustawy zgodnie, z którym:

Art. 451 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks Cywilny

§ 1. Dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. Jednakże to, co przypada na poczet danego długu, wierzyciel może przede wszystkim zaliczyć na związane z tym długiem zaległe należności uboczne oraz na zalegające świadczenia główne.

§ 2. Jeżeli dłużnik nie wskazał, który z kilku długów chce zaspokoić, a przyjął pokwitowanie, w którym wierzyciel zaliczył otrzymane świadczenie na poczet jednego z tych długów, dłużnik nie może już żądać zaliczenia na poczet innego długu.

§ 3. W braku oświadczenia dłużnika lub wierzyciela spełnione świadczenie zalicza się przede wszystkim na poczet długu wymagalnego, a jeżeli jest kilka długów wymagalnych – na poczet najdawniej wymagalnego.

W jakiej kolejności wierzyciel powinien zaliczać wpłaty otrzymane od dłużnika ?

  Anna Kowalska prowadząca działalność gospodarczą pod firmą Anna Kowalska Księgarnia Internetowa sprzedała za pomocą swojej strony internetowej Adamowi Nowakowi książki popularnonaukowe na łączną kwotę 250 PLN, wystawiając z tego tytułu fVAT 1/02/2014 z terminem płatności do 24 lutego 2014r. Adam Nowak był częstym klientem, stale dokonywał zakupów u Pani Anny, zapominał niestety o terminowej płatności. Oprócz płatności z tytułu fVAT 1/012/2013 zalegał również z zapłatą za wcześniej kupione książki z grudnia 2013r. oraz listopada 2014r. Pan Adam w czerwcu 2015r. postanowił przeanalizować swój portfel finansowy z zamiarem uregulowania wszelkich zaległości finansowych.

   W tym celu wykonał przelew opisując go tytułem fVAT 1/02/2014 w kwocie 250 PLN. Pani Anna zaliczyła zaksięgowaną wpłatę w części na poczet odsetek tytułem fVAT 1/02/2014 zaś pozostałą część tytułem kwoty głównej wynikającej z fVAT 1/012/2013. Z uwagi na brak kolejnych wpłat Pani Anna uznała, że nie pozostaje jej nic innego, jak dochodzenie głównej kwoty z tytułu fVAT 1/02/2014 oraz odsetek z tytułu fVAT 1/012/2013 na drodze sądowej, straciła bowiem nadzieję na ugodowe załatwienie sprawy.

Czy taki sposób zaliczania wpłaty dłużnika można uznać za prawidłowy?

   Przykład prosty, ale życie pisze scenariusze, że nawet w takiej sytuacji wierzyciele mają problemy z zaliczaniem wpłat dłużnika. Niestety pomimo uregulowań prawnych w tym zakresie wierzyciele zaliczają wpłaty w sposób dowolny, a to jak widać nie do końca może im służyć. Problem pojawi się najpóźniej na drodze sądowej.

Jak zaliczać wpłaty dłużnika?

    Pani Anna powinna zaliczyć wpłatę od Pana Adama na poczet fVAT 1/02/2014, choć mogła w pierwszej kolejności rozliczyć odsetki przysługujące od dnia 25 lutego 2014r. zaś w dalszej kolejności należność główną. O takim sposobie rozliczenia fVAT 1/02/2014 Pani Anna nie musiała informować Pana Adama należy jednak pamiętać, że na żądanie dłużnika wierzyciel zobowiązany jest wystawić pokwitowanie.

    W sytuacji, gdyby Pan Adam dokonał wpłaty nie opisując na co dokonuje wpłaty wówczas Pani Anna powinna wręczyć Panu Adamowi pokwitowanie wraz z informacją o sposobie zaliczenia zaksięgowanej wpłaty.

    Gdyby zaś Pan Adam przyjął pokwitowanie bez sprzeciwu, wówczas nie mógłby już żądać zaliczenia na poczet innego długu.

    Jeżeli ani Pan Adam ani Pani Anna nie złożą oświadczenia w przedmiocie wpłaty wówczas spełnione świadczenie zalicza się przede wszystkim na poczet długu wymagalnego, a jeżeli jest kilka długów wymagalnych – na poczet najdawniej wymagalnego. Co to znaczy, że roszczenie jest wymagalne? Roszczenie jest wymagalne, gdy termin w którym miała nastąpić płatność upłynął bezskutecznie. W powyższym przykładzie Pani Anny i Pana Adama z wymagalnością roszczenia z tytułu zakupu fVAT 1/02/2014 mieliśmy do czynienia od dnia 25 lutego 2014r.

    Należy również pamiętać, że w sytuacji gdy mamy do czynienia po jednej i po drugiej stornie z przedsiębiorcami wówczas dłużnik przedsiębiorca na żądanie wierzyciela obowiązany dodatkowo wypłacić rekompensatę za koszty odzyskiwania należności w kwocie będącej równowartością 40 euro, przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne.

Więcej na temat 40 Euro odszkodowania przeczytasz w oddzielnym wpisie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*