Terminowość wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy a upadłość konsumencka

   Bardzo często niewypłacalni przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą dochodzą do błędnego wniosku, że lepiej dokonać wykreślenia wpisu z CEIDG składając później wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej niż występować z wnioskiem o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy. Powyższe dotyczy zwłaszcza przedsiębiorców, którzy nie posiadają żadnego majątku. Należy stwierdzić, że powyższa praktyka jest błędna.

   W jaki sposób niewypłacalny przedsiębiorca – nie posiadający żadnego majątku powinien zareagować aby mieć szansę na przeprowadzenie konsumenckiego postępowania upadłościowego a w konsekwencji otrzymać szansę na całkowite oddłużenie?

   Aby lepiej zrozumieć przepisy dotyczące ogłoszenia upadłości konsumenckiej wobec byłego przedsiębiorcy należy zapoznać się z treścią przepisów dotyczących zarówno obowiązków niewypłacalnego przedsiębiorcy, skutków ich niewykonania, jak i odrębnego postępowania dotyczącego osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej.

Kiedy przedsiębiorca jest uznawany za niewypłacalnego ?

Podstawa prawna Art. 11. ustawy z dnia 28 lutego 2003r. prawo upadłościowe

1. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

1a. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.

2. Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

3. Do majątku, o którym mowa w ust. 2, nie wlicza się składników niewchodzących w skład masy upadłości.

4. Do zobowiązań pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nie wlicza się zobowiązań przyszłych, w tym zobowiązań pod warunkiem zawieszającym oraz zobowiązań wobec wspólnika albo akcjonariusza z tytułu pożyczki lub innej czynności prawnej o podobnych skutkach, o których mowa w art. 342 ust. 1 pkt 4.

5. Domniemywa się, że zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, jeżeli zgodnie z bilansem jego zobowiązania, z wyłączeniem rezerw na zobowiązania oraz zobowiązań wobec jednostek powiązanych, przekraczają wartość jego aktywów, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

6. Sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli nie ma zagrożenia utraty przez dłużnika zdolności do wykonywania jego wymagalnych zobowiązań pieniężnych w niedługim czasie.

7. Przepisy ust. 2–6 nie mają zastosowania do spółek osobowych określonych w ustawie z dnia 15 września 2000 r. − Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030, z późn. zm.2)), zwanej dalej „Kodeksem spółek handlowych”, w których co najmniej jednym wspólnikiem odpowiadającym za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem jest osoba fizyczna.

   Mając na uwadze powyższe przedsiębiorca powinien dokonać szczegółowej analizy finansowej swoich zobowiązań pieniężnych oceniając moment,w którym utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Wymagalność zobowiązań pieniężnych  

   Dla przypomnienia wskazać należy kiedy mamy do czynienia z wymagalnością zobowiązania. W przypadku, gdy spełnienia świadczenia oznaczone jest terminem wówczas jego bezskuteczny upływ oznacza wymagalność zobowiązania terminowego. Natomiast w przypadku świadczenia, którego spełnienie nie jest oznaczone ani terminem ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

   Ocena kondycji finansowej przedsiębiorcy będzie bowiem mieć istotny wpływ na upływ 30-dniowego terminu, o którym mowa w treści art. 21 prawa upadłościowego. Zgodnie z treścią art. 11 ust. 1a prawa upadłościowego opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekraczające trzy miesiące wiąże się z utratą przez dłużnika zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. W praktyce upływ trzech miesięcy może rozpoczynać bieg 30 dniowego terminu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości przez przedsiębiorcę. Wskazane w treści ust. 1a domniemanie może być obalone. W takim przypadku dłużnik będzie musiał udowodnić, iż nie utracił zdolności do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, np. poprzez posiadanie odpowiednich środków finansowych.

   Na kanwie wskazanego przepisu warto pamiętać o treści ust. 6 zgodnie, z którym w przypadku braku zagrożenia utraty przez dłużnika zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych w niedługim czasie sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości.

Niewypłacalność przedsiębiorcy nie jest jedyną przesłanką będącą podstawą do ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy. Sąd pomimo zaistnienia niewypłacalności przedsiębiorcy oddali wniosek o ogłoszenie upadłości w przypadku ubóstwa masy upadłości.

Podstawa prawna Art. 13. ustawy z dnia 28 lutego 2003r. prawo upadłościowe

Art. 13. 1. Sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów.

2. Sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości w razie stwierdzenia, że majątek dłużnika jest obciążony hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską w takim stopniu, że pozostały jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania.

2a. Oddalając wniosek o ogłoszenie upadłości, sąd ustala, czy materiał zgromadzony w sprawie daje podstawę do rozwiązania podmiotu wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego.

3. Jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że obciążenia majątku dłużnika są bezskuteczne według przepisów ustawy albo gdy dokonane zostały w celu pokrzywdzenia wierzycieli, jak również jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że dłużnik dokonał innych czynności prawnych bezskutecznych według przepisów ustawy, którymi wyzbył się majątku wystarczającego na zaspokojenie kosztów postępowania, a okoliczności sprawy wskazują, że zastosowanie przepisów o bezskuteczności i zaskarżaniu czynności upadłego doprowadzi do uzyskania majątku o wartości przekraczającej przewidywaną wysokość kosztów, przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się.

4. Postanowienie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie ust. 1 lub 2 obwieszcza się.

   W przypadku ubóstwa masy upadłości nie jest możliwy do zrealizowania cel postępowania upadłościowego, o którym mowa w treści art.2 ust. 1 prawa upadłościowego.

Postępowanie uregulowane ustawą należy prowadzić tak, aby roszczenia wierzycieli mogły zostać zaspokojone w jak najwyższym stopniu, a jeśli racjonalne względy na to pozwolą – dotychczasowe przedsiębiorstwo dłużnika zostało zachowane.

    W odróżnieniu od upadłości przedsiębiorcy jednoznacznie wskazać należy, iż ubóstwo masy nie jest przeszkodą do ogłoszenia upadłości konsumenckiej.

   Niewypłacalny przedsiębiorca pomimo wiedzy, iż prawdopodobnie jego wniosek o ogłoszenie upadłości zostanie oddalony przez sąd z uwagi na ubóstwo masy upadłości powinien czynić zadość obowiązkowi terminowego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa w treści art. 21 prawa upadłościowego. Bowiem terminowość złożonego wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy i jego oddalenie z uwagi na ubóstwo masy upadłości będzie w sposób istotny rzutować na powodzenie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej.

Podstawa prawna Art. 21. ustawy z dnia 28 lutego 2003r. prawo upadłościowe

Art. 21. 1. Dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

2. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami.

3. Osoby, o których mowa w ust. 1 i 2, ponoszą odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wskutek niezłożenia wniosku w terminie określonym w ust. 1, chyba że nie ponoszą winy. Osoby te mogą uwolnić się od odpowiedzialności, w szczególności jeżeli wykażą, że w terminie określonym w ust. 1 otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu.

3a. W przypadku dochodzenia odszkodowania przez wierzyciela niewypłacalnego dłużnika domniemywa się, że szkoda, o której mowa w ust. 3, obejmuje wysokość niezaspokojonej wierzytelności tego wierzyciela wobec dłużnika.

4. (uchylony)

5. Osoby, o których mowa w ust. 1 i 2, nie ponoszą odpowiedzialności za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie, gdy prowadzona jest egzekucja przez zarząd przymusowy albo przez sprzedaż przedsiębiorstwa, na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości powstał w czasie prowadzenia egzekucji.

   Pomimo znacznej liberalizacji przepisów prawa upadłościowego w zakresie, w jakim były przedsiębiorca już następnego dnia od wykreślenia wpisu z CEIDG może złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej należy mieć na uwadze, że nie uległy zmianie przepisy będące podstawą do oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Dlatego też tak bardzo ważne jest spełnienie obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy w terminie w kontekście art. 491 (4) ust. 2 pkt. 3 prawa upadłościowego.

   Były niewypłacalny przedsiębiorca dokonując wykreślenia z CEIDG nie składając wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości musi wiedzieć, że zaniechanie obowiązku, o którym mowa w treści art. 21 prawa upadłościowego niesie za sobą konsekwencje prawne. Z uwagi na treść wpisu mowa jedynie o konsekwencjach rzutujących na ew. konsumenckie postępowanie upadłościowe. Choć zasygnalizować warto również  o możliwości orzeczenia przez sąd zakazu prowadzenia działalności gospodarcze czy utraty przywileju oddłużenia w postępowaniu upadłościowym przedsiębiorcy na skutek spóźnionego wniosku.

Podstawa prawna art. Art. 491 (4) ust. 2 pkt. 3 prawa upadłościowego

(…) dłużnik, mając taki obowiązek, wbrew przepisom ustawy nie zgłosił w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości – chyba że przeprowadzenie postępowania jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.

   Utrata skorzystania z przywileju oddłużenia w toku postępowania upadłościowego na skutek nie zgłoszenia w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy to jedna z konsekwencji zaniechania obowiązku, o którym mowa w art. 21 prawa upadłościowego.

   Wskazane w pkt.3 względy słuszności lub względy humanitarne to szczególnie uzasadnione okoliczności wywołane nadzwyczajnymi zdarzeniami. W razie ich zaistnienia sąd ma obowiązek uwzględnić wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Okoliczności uzasadniające zastosowanie względów słuszności lub względy humanitarnych mają jednak charakter wyjątkowy.

Image courtesy of Stuart Miles at FreeDigitalPhotos.net

Zapraszam Cię do lektury i częstego odwiedzania bloga.

Jeżeli chciałbyś mnie o coś zapytać, wszystkie dane kontaktowe znajdziesz w zakładce Kontakt.

Zapraszam Cię do śledzenia mojego bloga na social media.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*